การเสริมสร้างความร่วมมือสหรัฐอเมริกา-แม่น้ำโขง

แม่น้ำโขงสำคัญต่อสหรัฐอเมริกา

ภูมิภาคลุ่มน้ำโขง อันได้แก่ กัมพูชา สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว เมียนมา ไทย และเวียดนาม มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์ต่อสหรัฐอเมริกา ภูมิภาคนี้เป็นจุดหลักในยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิกของสหรัฐฯ และเป็นองค์ประกอบสำคัญของความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐฯ กับอาเซียน สหรัฐอเมริกาประสงค์ร่วมมือกับพันธมิตรลุ่มน้ำโขงของเราเพื่อผดุงซึ่งอธิปไตย ความโปร่งใส ธรรมาภิบาล ความเป็นแกนกลางของอาเซียน และระเบียบที่ยึดมั่นในกฎกติกา สายสัมพันธ์ระหว่างอเมริกากับภูมิภาคลุ่มน้ำโขงนั้นลึกซึ้งยิ่ง

  • ตลอดช่วง 10 ปีที่ผ่านมา หน่วยงานรัฐบาลสหรัฐฯ ได้ให้ความช่วยเหลือแก่ประเทศลุ่มน้ำโขงกว่า 3,500 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
  • การลงทุนโดยตรงของสหรัฐฯ ในภูมิภาคนี้มีมูลค่าถึง 17,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ในปี 2560 โดยเพิ่มขึ้นจาก 10,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ในทศวรรษก่อน มูลค่ารวมการค้าระหว่างสหรัฐฯ กับประเทศในภูมิภาคนี้อยู่ที่ 109,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ในปี 2561
  • สหรัฐฯ ส่งออกสินค้าไปยังประเทศในลุ่มน้ำโขง ซึ่งสร้างงานให้ชาวอเมริกันกว่า 1.4 ล้านตำแหน่งตั้งแต่ปี 2542 ในภาคอุตสาหกรรมต่างๆ เช่น อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ ผลิตภัณฑ์ทางการเกษตร และเครื่องจักร เป็นต้น
  • ในปี 2561 มีนักศึกษาจำนวนกว่า 33,000 คนจากภูมิภาคนี้ลงทะเบียนเรียนในวิทยาลัยและมหาวิทยาลัยในสหรัฐฯ เยาวชนกว่า 72,000 คนในภูมิภาคนี้เป็นสมาชิกของโครงการ Young Southeast Asian Leaders Initiative (YSEALI) ภายใต้การนำของสหรัฐฯ นับตั้งแต่เปิดตัวอย่างเป็นทางการที่กรุงมะนิลา เมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2565
  • ประเทศไทยเป็นพันธมิตรเก่าแก่ที่สุดของอเมริกาในภูมิภาคอินโด-แปซิฟิกโดยมีความสัมพันธ์ยาวนานมาถึง 2 ศตวรรษ ความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐฯ กับเวียดนามกำลังทวีความสำคัญทางยุทธศาสตร์มากยิ่งขึ้น

ข้อริเริ่มลุ่มน้ำโขงตอนล่างทศวรรษแห่งการสร้างทุนมนุษย์

นับตั้งแต่ข้อริเริ่มลุ่มน้ำโขงตอนล่าง (LMI) เปิดตัวเมื่อปี 2552 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ได้พบหารือกับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศจากประเทศสมาชิก 5 ประเทศในลุ่มน้ำโขงเป็นประจำทุกปีผ่านข้อริเริ่มนี้ ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา โครงการภายใต้ข้อริเริ่มลุ่มน้ำโขงตอนล่างได้ช่วยให้ประเทศในลุ่มน้ำโขงรับมือสิ่งท้าทายข้ามพรมแดนต่างๆ ได้ดีขึ้น ทั้งปัญหาความมั่นคงด้านน้ำ ระบบพลังงานน้ำอัจฉริยะ การวางแผนพลังงานและโครงสร้างพื้นฐาน ตลอดจนสะเต็มศึกษา โครงการภายใต้ข้อริเริ่มฯ พัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้คนในภูมิภาคแม่น้ำโขง โดยมีผลลัพธ์เป็นรูปธรรมดังต่อไปนี้

  • ช่วยให้ประชาชน 340,000 คนเข้าถึงน้ำดื่มสะอาด และช่วยให้ประชาชน 27,000 คนสามารถเข้าถึงการสุขาภิบาลที่ดีขึ้น
  • ฝึกอบรมหลักสูตรสะเต็มศึกษาให้แก่ครูอาจารย์ 1,000 คน (ซึ่งสอนนักเรียน 80,000 คน)
  • ร่วมมือกับสิงคโปร์ฝึกอบรมเจ้าหน้าที่จากประเทศลุ่มน้ำโขง 1,200 คนในประเด็นด้านกฎระเบียบต่างๆ ที่เกี่ยวกับการเชื่อมโยงและการพัฒนาที่ยั่งยืนผ่านโครงการฝึกอบรมในประเทศที่สาม
  • ยกระดับมาตรฐานภาษาอังกฤษเชิงเทคนิคสำหรับเจ้าหน้าที่ ครูอาจารย์ และนักเรียน 3,800 คน
  • สนับสนุนนักธุรกิจสตรีเจ้าของกิจการจำนวนหลายร้อยคนผ่านศูนย์ส่งเสริมผู้ประกอบการ 3 แห่ง
  • เพิ่มขีดความสามารถของภูมิภาคในการตอบสนองต่อสถานการณ์ฉุกเฉินและการฟื้นฟูหลังสถานการณ์ ผ่านโครงการ Pacific Resilience Disaster Response Exercise and Exchange ที่จัดเป็นประจำทุกปีโดยเหล่าทหารช่างของกองทัพบกสหรัฐฯ

โครงการอื่นๆ ภายใต้ข้อริเริ่มลุ่มน้ำโขงตอนล่างได้แก่

  • โครงการข้อริเริ่มในการจัดการข้อมูลด้านทรัพยากรน้ำในลุ่มน้ำโขง (Mekong Water Data Initiative) ดำเนินการพัฒนาแนวนโยบายที่ทันสมัยและมั่นคง เสริมสร้างความเข้มแข็งให้แก่บทบาทของคณะกรรมาธิการแม่น้ำโขงในการแบ่งปันข้อมูล เพื่อปรับปรุงการพยากรณ์อุทกภัยและภัยแล้งให้ดีขึ้น
  • โครงการหุ้นส่วนเพื่อโครงสร้างพื้นฐานที่ยั่งยืน (Sustainable Infrastructure Partnership) ให้ความช่วยเหลือด้านวิชาการและวิทยาศาสตร์สำหรับโครงสร้างพื้นฐานที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม พลังงานสะอาด และการใช้ที่ดินและทรัพยากรน้ำ
  • โครงการฝึกอบรมโครงสร้างพื้นฐานคุณภาพภายใต้ข้อริเริ่มลุ่มน้ำโขงตอนล่าง (LMI Quality Infrastructure Training Program) ดำเนินการพัฒนาศักยภาพของภาคเอกชนในการออกแบบโครงการตามมาตรฐานสากล
  • โครงการนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ภายใต้ข้อริเริ่มลุ่มน้ำโขงตอนล่าง (LMI Young Scientist Program) ดำเนินงานวิจัยค้นคว้าวิธีการรูปแบบใหม่ๆ เพื่อแก้ปัญหาโรคติดต่อนำโดยแมลง

ความท้าทายใหม่

ภูมิภาคลุ่มน้ำโขงกำลังเผชิญกับความท้าทายใหม่ๆ อันรวมถึงการพึ่งพาหนี้เงินกู้ การสร้างเขื่อนจำนวนมากโดยมุ่งควบคุมการไหลของน้ำในพื้นที่ท้ายน้ำ แผนการระเบิดและขุดร่องน้ำ การลาดตระเวนแม่น้ำนอกอาณาเขต และการที่บางประเทศผลักดันให้ประยุกต์ใช้กฎระเบียบใหม่ๆ เพื่อควบคุมแม่น้ำในลักษณะอันบ่อนทำลายสถาบันที่มีอยู่ในปัจจุบัน สหรัฐอเมริกามุ่งมั่นที่จะทำงานร่วมกับประเทศในลุ่มน้ำโขงเพื่อเผชิญกับความท้าทายใหม่เหล่านี้

นอกจากนี้ สหรัฐอเมริกายังปรับแนวทางความพยายามของเราให้สอดคล้องกับ “มิตรประเทศลุ่มน้ำโขงตอนล่าง” (Friends of the Lower Mekong) เพื่อปรับปรุงการประสานงานระหว่างผู้ให้ทุนกับธนาคารพัฒนาเอเชีย ออสเตรเลีย สหภาพยุโรป ญี่ปุ่น นิวซีแลนด์ สาธารณรัฐเกาหลี และธนาคารโลก สหรัฐฯ ร่วมมือกับประเทศสมาชิกข้อริเริ่มลุ่มน้ำโขงตอนล่างประสานงานโครงการต่างๆ ของเราโดยดำเนินการตามค่านิยม หลักการ และวิสัยทัศน์ที่มีร่วมกันเพื่อภูมิภาคนี้

การขยายขอบเขตความร่วมมือของสหรัฐฯ

สหรัฐอเมริกายังคงส่งเสริมโครงสร้างพื้นฐาน พลังงาน และเศรษฐกิจดิจิทัลผ่านโครงการที่เปิดตัวภายใต้ยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิกของสหรัฐฯ โดยในวันนี้ (1 สิงหาคม 2562) รัฐมนตรีปอมเปโอประกาศว่า รัฐบาลสหรัฐฯ ร่วมกับสภาคองเกรสมีเจตจำนงจะจัดมอบทรัพยากรเพิ่มเติมอีกประมาณ 45 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อขยายความร่วมมือของเราในภูมิภาคลุ่มน้ำโขงที่มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์ อันได้แก่

  • หุ้นส่วนด้านพลังงานแม่น้ำโขงระหว่างญี่ปุ่น-สหรัฐฯ (Japan-U.S. Mekong Power Partnership) มูลค่า 29.5 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อส่งเสริมและพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานพลังงานในภูมิภาคลุ่มน้ำโขงที่ยั่งยืนและดำเนินการตามหลักการ
  • การบริจาคทรัพยากรเพิ่มเติมมูลค่า 14 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อต่อต้านอาชญากรรมและการลักลอบค้าข้ามชาติ อันได้แก่ การค้ายาเสพติด การค้ามนุษย์ และการค้าสัตว์ป่า
  • การดำเนินความร่วมมือกับผู้เชี่ยวชาญจากธนาคารโลก ออสเตรเลีย ฝรั่งเศส และญี่ปุ่น เพื่อดำเนินการตรวจสอบความปลอดภัยเขื่อน 55 แห่งในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว
  • การให้ความสนับสนุนโครงการพลังงานและโครงสร้างพื้นฐานเพื่อจัดสร้างสถานีชุมทางการนำเข้าก๊าซธรรมชาติเหลวและโครงการสร้างโรงงานไฟฟ้าพลังงานความร้อนจากก๊าซธรรมชาติในเวียดนาม และการผลิตกระแสไฟฟ้าจากพลังงานลมและพลังงานแสงอาทิตย์
  • การดำเนินงานร่วมกับสาธารณรัฐเกาหลีในการใช้เทคโนโลยีดาวเทียมเพื่อประเมินแนวโน้มของอุทกภัยและภัยแล้งให้แม่นยำยิ่งขึ้น
  • การให้ความสนับสนุนยุทธศาสตร์ความร่วมมือทางเศรษฐกิจ อิรวดี-เจ้าพระยา-แม่โขง (ACMECS) ในฐานะหุ้นส่วนเพื่อการพัฒนา โดยสร้างความมั่นใจว่าโครงการภายใต้ข้อริเริ่มลุ่มน้ำโขงตอนล่างสอดคล้องกับเป้าหมายของ ACMECS

สหรัฐฯ หวังเป็นอย่างยิ่งว่าเราจะยังคงความเป็นหุ้นส่วนและร่วมมือกันสืบต่อไป เพื่อสร้างหลักประกันแห่งภูมิภาคอันสงบสุข มั่นคง และมั่งคั่ง

เชิญอ่านข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ www.lowermekong.org และ www.mekongwater.org

*การแปลนี้จัดทำขึ้นโดยความอนุเคราะห์และเฉพาะต้นฉบับภาษาอังกฤษเท่านั้นที่ควรถือว่าเชื่อถือได้